Agile – sprankelen of worstelen?

Agile en sprankelend werken gaan hand in hand, daar ben ik van overtuigd. Met een zelfstandig team in korte iteraties toewerken naar een waardevol resultaat – hoe gaaf is dat! Vanuit mijn ervaring weet ik dat dit alleen maar werkt als je echt vanuit een Agile mindset acteert. Het alleen maar toepassen van de regeltjes is niet genoeg.

Leo en ik waren jaren geleden early-adaptor voor wat betreft het invoeren van Agile. In de projecten en programma’s waaraan we leiding gaven en binnen de afdelingen die we bestuurden maakten we met veel plezier de omslag naar deze fundamenteel andere manier van werken. Graag delen we onze persoonlijke ervaringen, waarbij we met vallen en opstaan geleerd hebben wat werkt en wat niet. De komende weken zullen we in verschillende blogs diverse thema’s behandelen.

Een stukje historisch perspectief

Agile betekent letterlijk: wendbaar. En dat vat de kern mooi samen – een Agile aanpak zorgt ervoor dat je altijd werkt aan datgene wat op dat moment het belangrijkste is. Dat vergt een wezenlijk andere mindset dan een meer traditionele aanpak, waar een gedetailleerd plan de basis is voor de uitvoering van werk. Met als gevolg dat er in een traditionele omgeving vaak starheid ontstaat: je werkt niet aan dat wat de meeste waarde toevoegt maar aan dat wat in het plan staat.

Agile is eind vorige eeuw ontstaan in de IT, als tegenreactie op de zogenaamde waterval-aanpak. Volgens de waterval-aanpak worden projecten vooraf in detail gepland, strak gestructureerd, en de voortgang nauwkeurig bewaakt. Op een bepaald moment werden projecten steeds complexer, onder andere door een snel veranderende omgeving en technologische vooruitgang. Als reactie op die complexiteit werden de plannen nog gedetailleerder, de besturing nog strakker, de projectbewaking nog nauwkeuriger. Dat bleek in veel gevallen een vicieuze cirkel. Met uiteindelijk het effect dat de projecten duurder werden, uitliepen en niet opleverden wat echt nodig was.

Als je erover nadenkt is de traditionele aanpak voor projecten best bijzonder. Aan het begin, als je nog bijna niks weet, moet je al een gedetailleerd plan en een scherpe begroting maken voor het hele traject. En vanaf dat moment is alles wat anders loopt een ‘afwijking’ die verdedigd en uitgelegd moet worden. In de periode waarin ik als projectmanager werkte had ik het gevoel dat ik weinig anders deed dan verantwoorden waarom het project anders liep dan gepland. Het leek er soms wel op alsof ik in gevecht was met de opdrachtgever, alsof we tegengestelde belangen hadden. Terwijl we toch echt voor hetzelfde bedrijf werkten … Niet goed voor het bedrijf, niet leuk voor het team, niet leuk voor de opdrachtgever, niet leuk voor mij. Een continu gevoel van falen helpt niet als je wil sprankelen!

Met het zogenaamde Agile Manifesto formuleerde een aantal mannen in 2001 een fundamenteel andere aanpak. De focus kwam te liggen op wendbaarheid, toevoegen van waarde, korte iteraties, zelfsturende teams. Vanaf dat moment is Agile steeds populairder geworden. Veel organisaties hebben Agile omarmd, of hebben zich voorgenomen om de omslag te maken. Niet alleen binnen IT, maar voor de hele bedrijfsvoering wordt steeds vaker het Agile-gedachtegoed ingezet. CEO’s van grote bedrijven gaan ‘on tour’ om bij Spotify, Google en Facebook te zien wat Agile in de praktijk betekent.

Worstelen

Toch zien we veel organisaties worstelen met de omslag naar Agile werken. Het blijkt meer te zijn dan het technisch invoeren van een nieuwe methode als Scrum. Of het ontslaan van wat managers en zeggen dat ‘alle teams vanaf nu zelfsturend zijn’. Als je Agile niet goed introduceert en implementeert dan levert het niet de voordelen die beloofd worden – integendeel, dan kan de introductie uitdraaien op een frustrerend traject met teleurstellende resultaten.

De komende weken zullen Leo en ik uit onze ervaring delen wat voor ons heeft gewerkt bij het invoeren van Agile, en wat niet. Wij zijn er namelijk van overtuigd zijn dat Agile, mits goed toegepast, sterk bijdraagt aan fun en energie op het werk – sprankelend werken!

Geplaatst in Blog.

2 reacties

  1. Hoi Vincent en Leo,

    Het Agile werken is inderdaad een goede aanpak om projecten te besturen waarvan vooraf onbekend is wat er moet gebeuren en om kortcyclische resultaten te boeken.
    Met name in de software ontwikkeling is dit goed toepasbaar.

    Als je echter al ervaring hebt met projecten die je vergelijkbaar en vaker hebt uitgevoerd (zelfde materie, vakgebied en doelstellingen), dan is er op voorhand veel goede en concrete informatie beschikbaar en kun je op basis van kennis en ervaring een project beter uitvoeren op basis van de Waterfall methode.
    Dat is mijn persoonlijke ervaring.

    Ik heb zelf wel eens noodgedwongen van Scrum/Agile, want dat was nu eenmaal de eis van de opdrachtgever, weer om moeten schakelen naar de Waterfall aanpak.
    De Agile aanpak werkte toen voor dat project gewoon niet want we hadden onvoldoende voortgang.

    Wat moet je volgens mij doen?
    In een eerste Assessment moet je jezelf als projectmanager een aantal kritische vragen stellen, op basis van een aantal criteria, om te bepalen welke aanpak je het beste kunt hanteren.
    Je moet niet klakkeloos een aanpak hanteren omdat een organisatie dat nu eenmaal als dé aanpak heeft voorgeschreven. Past het, dan is dat uiteraard prima. Past het niet dan moet een andere aanpak ook mogelijk zijn.
    Een voorgeschreven aanpak werkt gewoon niet voor elk project en uiteindelijk gaat het toch om het te bereiken doel en niet om de aanpak!
    Dit geldt voor zowel Scrum/Agile als voor Waterfall.

    Ik heb gemerkt dat bij sommige projecten een gecombineerde aanpak ook goed te hanteren is. Bijvoorbeeld van start gaan met de Waterfall aanpak om de basis van dat project neer te zetten en daarna omschakelen naar Scrum/Agile om zaken te migreren van oud naar nieuw.

    Deze zienswijze is bij mijn projecten in ieder geval zeer goed bruikbaar en succesvol gebleken, want die waren (tot nu toe) in ieder geval on-time en on-budget klaar en waren de te bereiken doelen ook bereikt.

    Verder veel succes met jullie mooie initiatief.

    Groet
    Hans

    • Beste Hans,

      Dank voor je uitgebreide reactie, heel gaaf dat je daar de tijd voor hebt genomen!

      Ik begrijp jouw gedachtengang en heb zelf ook gezien dat in sommige gevallen een waterval-aanpak goed werkt.

      Toch kijk ik hier persoonlijk anders tegenaan. Voor mij is Agile niet een stukje tooling in je gereedschapskist, dat naast een waterval-aanpak ligt en dat je kan inzetten als de situatie erom vraagt. Voor mij is Agile een mindset om organisaties te besturen. Het gaat voor mij om de switch van “Command & Control” naar “Mission Command”. Over wendbaarheid, klantgericht zijn, toevoegen van waarde, korte iteraties, zelfsturende teams, coachend leiderschap, sprankelende teams.

      Ben het met je eens dat je altijd goed na moet blijven denken, nooit op de automatische piloot domweg een methode als Scrum invoeren en denken dat je dan Agile bent. Maar ik ben ervan overtuigd dat organisaties die echt de switch weten te maken naar Business Agility meer kans hebben om succesvol te zijn. Niet in de laatste plaats doordat de werknemers van die bedrijven meer plezier hebben in hun werk – sprankelend werken!

      Hartelijke groet,
      Vincent

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *